Lebbeus Woods Project in de Witte Dame

In het voorjaar van 1998 toonde de New Yorkse architect Lebbeus Woods samen met een groep architectuurstudenten in de drukste winkelstraat van Wenen een installatie. Deze installatie stelde het gebruik van de openbare ruimte door verschillende personages (o.a. politieman, architect, shopper, prostituée) met abstracte, enigmatische sculpturen aan de orde die in de loop van een dag in steeds weer andere configuraties werden gegroepeerd. Deze installatie vormt samen met een fotoreportage van de reacties van het Weense publiek in oktober van dit jaar onderdeel van een tentoonstelling van het werk van deze experimentele architect in de ruimte van Mu Art Foundation in de Witte Dame. Direct voorafgaand aan de tentoonstelling houdt Woods een workshop met studenten van de afdeling Bouwkunde van de TUE en The Design Academy.
Ook zal hij een openbare lezing geven, om inzicht te geven in zijn manier van werken en denken. Als vierde programmapunt is een installatie gepland aan de buitenkant van de Witte Dame. Tijdens een bezoek in juli heeft Woods hiervoor een precieze locatie uitgekozen en de uitvoeringstechnische aspecten besproken met architect Bert Dirrix. De opening van de tentoonstelling en de installatie is op 1 oktober aanstaande.

foto: Arthur Bagen

Installatie
De openbare toegang van de Witte Dame vindt plaats via het zogenoemde 'middenmotief', waarvoor architect Bert Dirrix de voormalige Philipsfabriek heeft uitgekernd. Hoewel voor deze uitkerning geen bomexplosie of aardbeving nodig was, is hiermee wel precies de fascinatie tot leven gebracht, die Woods al twintig jaar lang in zijn inmiddels wereldberoemde tekeningen bezighoudt: de positieve aantasting van het carthesiaanse grid. Het gaat hierbij steeds om de culturele herbestemming van gebouwen, waaraan een nieuwe identiteit wordt toegevoegd.
De toevoegingen die Woods voorstelt zijn atypische ruimten en programma's (free spaces). Het zijn onregelmatige expressieve structuren, die met het grid een symbiose aangaan, zich ermee versmelten. Het zijn in die zin heel precies geconstrueerde installaties die het begrip 'aantasting' in een provocatieve vorm van verwondering doen overgaan. Met een dergelijke tijdelijke installatie in het Middenmotief wil Woods het begrip openbaarheid aan de orde stellen. De schaal van de geplande installatie in de Witte Dame is 1:1; het is de grootste maquette die Woods ooit maakte. De betekenis van deze installatie binnen de Nederlandse architectuur is een te verwachten authenticiteit en overtuigingskracht, die ontbrak in de tot nu toe elders uitgevoerde experimenten waarin wel een vergelijkbaar handschrift werd uitgeprobeerd, maar waar niet de dramatiek van Woods' tekeningen tot zijn recht kwam (met name Coop Himmelblau's aandeel aan het Groninger Museum wordt door veel critici en architecten als 'mislukt' beschouwd). De verwachting is dat de innerlijke verwantschap van Woods' werk met dat van sommige praktizerende en onderwijzende architecten en kunstenaars binnen de Eindhovense situatie een unieke omstandigheid biedt om enerzijds het werk van Woods te 'aarden' en anderzijds de lokale ambities sterker zichtbaar met een internationaal netwerk te verbinden.

lees verder